Մայիսի 17-21

1 . Ինչպիսի՞ն են քիմիական տարրերի զանգվածային հարաբերությունները հետեւյալ բանաձեւերով արտահայտվող նյութերում.
C2H6 և CO , SO2

24/6

12/16

32/32

2.

Օքսիդացման աստիճանը միացությունում ատոմի պայմանական լիցքն է :

3.

Գրե՛ք նյութերի քիմիական բանաձեւերը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են.
ա) ջրածնի երկու եւ թթվածնի երկու ատոմ,

H2O2
բ) ազոտի ու թթվածնի երկուական ատոմ:

N2O2

Հաշվել դրանց հարաբերական մոլեկուլային զանգվաը:

H2O2 – H2(2) , O2(32) 2/32 =1/16

N2O2- N2(28), O2(32) , 28/32 = 7/8

4.

Հաշվել Fe2O3 ում երկաթի և թթվածնիբօքսիդացման աստիճանը համապատասխանաբար հավասար է.
ա) -2 -2 բ) -2 +2 գ) +3 -2 դ) +2 0
5.

Որոշե՛ք տարրերի օքսիդացման աստիճանները հետեւյալ միացությունների բանաձեւերում՝

AIPO4-

Al+3 | O-2 | P+5

CaCO3

Ca² | C⁴ | O-²

, CO2

C⁴ | O-²

AI2O3:

Al ³ | O-²

6.Որքա՞ն է ազոտի օքսիդացման աստիճանը ամոնիակի`NH3 մոլեկուլում. 1) +3
2) — 3 3) +2 4) +1

Մայիսի 3-7

Ինչպիսի՞ն են քիմիական տարրերի զանգվածային հարաբերությունները հետեւյալ բանաձեւերով արտահայտվող նյութերում.
CH4 և NO2


CH4-3:1

NO2- 7:16

2.

Լրացրե՛ք բաց թողած բառը. մոլեկուլը նյութի այն ամենափոքր մասնիկն է, որը
պահպանում է տվյալ նյութի հիմնական քիմիական հատկությունները:

3.

Գրե՛ք նյութերի քիմիական բանաձեւերը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են.
ա) Նատրիումի երկու եւ ծծմբի մեկ ատոմ,

K2S
բ) ածխածնի ու թթվածնի մեկական ատոմ:

CO

4.

Ջրում եւ ջրածնի պերօքսիդում թթվածնի օքսիդացման աստիճանը համապատասխանաբար հավասար է.
ա) -2 -2 բ) -2 +2 գ) -2 -1 դ) +2 0

Քրոմի ու թթվածնի միացություններից մեկում քրոմը +3 օքսիդացման աստիճան է ցուցաբերում: Ո՞րն է այդ միացության քիմիական բանաձեւը.
1)CrO

2) Cr2O3

3) CrO2

4) CrO3

5.Դասակարգել անօրգանական նյութերը.

1.KCl,H2SO4,NaOH,SO2 2.H3PO4,Na2CO3,CO2,CaO 3.K2O,BaCO3,HF,NaCl Mg(OH)2 4.HCl,HNO3,MgO ,H2SO4,NaNO3 , H2CO3

Թթուներ`

Հիմքեր`

Օքսիդներ`

Քիմիա ինքնաստուգում

1. Ո՞ր արտահայտությունն է բնորոշ քիմիական տարր հասկացությանը.

1) տարբեր ատոմների համախումբ է

2) տարբեր կառուցվածքային մասնիկների համախումբ է

3) ցանկացած զանգվածով մասնիկների համախումբ է

(4) որոշակի տեսակի ատոմների համախումբ է

2. Կալցիումի օքսիդը կազմված է կալցիում եւ թթվածին տարրերի ատոմներից: Ի՞նչ նյութ է այն.1) պարզ նյութ2) միատարր միացություն (3) բարդ նյութ4) նյութերի խառնուրդ

3. Ո՞ր շարքի զույգ նյութերն են ոչ մետաղական.1) ծծումբը եւ սնդիկը2) բրոմը եւ նատրիումը (3) ծծումբը եւ բրոմը4) ածխածինը եւ ցինկը

4.Ինչու՞ է օզոնը (O3) դասվում պարզ նյութերի շարքին, որովհետեւ. 1) առաջանում է ամպրոպների ժամանակ(2) առաջանում է մեկ տարրի ատոմներիցառաջանում է մեկ տարրի ատոմներից3) առաջանում է տարբեր տարրերի ատոմներից 4) գազ էՅ

5.Որոշե՛ք տարրերի օքսիդացման աստիճանները հետեւյալ իացություններում.ա) HJ, H2Se, SeH2, SiO2բ) BaO, N2O5, P2O5, CO2գ) H3PO4, H2SiO3, HPO3, NaNO3


1.Գրի՛ր 2, 5, 8, 11, 15 կարգաթվերով տարրերի քիմիական նշանները , նշիր դիրքը պարբերական համակարգում:

2 — He, պարբերություն 1, շարք 1, խումբ 8.

5 — B, պարբերություն 2, շարք 2, խումբ 3.

8 — O, պարբերություն 2, շարք 2, խումբ 6.

11 — Na, պարբերություն 3, շարք 3, խումբ 1.

15 — P, պարբերություն 3, շարք 3, խումբ

2.Ստորեւ ներկայացված բանաձեւերից ընտրե՛ք իոնային և կովալենտ կապով միացությունները՝ LiF, N2O, Na2O, PF3, NH3, MgJ2, O2, CH4, CaCl2:

Lif — իոնական։

N2O — կովալենտ:

Na2O — իոնական:

PF3 — կովալենտ:

NH3 — կովալենտ:

MgJ2 — կովաքենտ:

O2 — կովալենտ:

CH4 — կովալենտ:

CaCI2 — իոնական:

Մարտի 1- 5

Առանձնացրու՛ քիմիական ռեակցիաները ՝նշելով ռեակցիայի տեսակը

Նշի՛ր ռեակցիային մասնակցող նյութերի օքսիդացման աստիճանները

.դասակարգի՛ր ռեակցիային մասնակցող անօրգանական նյութերը 

.Նշի՛ր ռեակցիային մասնակցող նյութերի քիմիական կապի տեսակը.

.

2Mg + O 2 =2MgO 

Fe + CuCl2 = Cu + FeCl 2 

CaCO 3 → CaO + CO 2 

2KClO 3 → 2KCl + 3O 2 

Fe 2 O 3 + HCl =FeCl 3 + H 2 O 

Fe + H 2 SO 4 =FeSO 4 + H 2

ՋՐԱԾԻՆ

Պարզաբանել և պատրաստել հետևյալ  հարցերին՝`
1.Ջրածնի անձնագիրը
Ընդհանու Ջրածնիր բնութագրումը
Քիմիական նշանը — H
Քիմիական բանաձևը — H2
Հարաբերական ատոմային զանգված՝ Ar — 1
Հարաբերական մոլեկուլային զանգված Mr — 1 • 2 = 2
Իզոտոպները — 7
Ջրածնի պարունակող միացություններ — H2O, HNO3, H2SO4, H3PO4
Դիրքը պարբերական համակարգում՝կարգաթիվը, պարբերությունը, խումբը — առաջի շարք, առաջի պարբերություն, յոթերորդ խումբ
Ատոմի բաղադրությունը և կառուցվածքը — 1 էլեկտրոն, 1 պրոտոն
Վալենտականությունը, օքսիդացման աստիճանը — + 1, -1, 0 ( օքսիդացման աստիճանը ): I ( վալենտականությունը )
Հաշվել մեկ ատոմի զանգվածը — 1, 66 • 10 / — 23
2.Ջրածինը բնության մեջ և համար մեկ տարրը տիեզերքում,մոլորակների,աստղերի քիմիակամ բաղադրությունը

Պարզ նյութի ձևով ջրածինը հանդիպում է Երկրի վրա շատ քիչ քանակով ՝ միայն հրաբխային և որոշ այլ բնական գազերում: Երկրագնդի կեղևում ջրածինը գտնվում է բացառապես միացությունների ձևով: Ջրածին տարրը թեև կազմված է Երկրի կեղևի զանգվածի ընդհամենը 1%-ը, սակայն ատոմների թվով գրավում է երկրորդ տեղը ՝ թթվածնից հետո: Երկրագնդի կեղևում յուրաքանչյուր 100 ատոմից 17-ը ջրածինն է: Երկրի վրա ամենատարածված նյութը ՝ ջուրն է, որի 11%-ը, ըստ զանգվածի, ջրածին տարրն է: Զգալի քանակով ջրածին է պարունակում բնական գազը ՝ մեթանը: Ջրածին կա նաև նավթի բաղադրության մեջ, որը գազային, հեղուկ և պինդ ածխաջրածինների խառնուրդ է, իսկ Երկրի ընդերքում բնական գազի և նավի զգալի պաշարներ կան: Ջրածին պարունակում է բոլոր բույսերը, մրգերը, բանջարեղենը, թթուները: Կենդանի օրգանիզմները նույնպես պարունակում են ջրածին: Այն մտնում է կենսականորեն շատ կարևոր նյութերի՝ սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի մոլեկուլների բաղադրության մեջ:
3.Ջրածնի ստացումը լաբորատորիայում,համացանցից գտնել փորձեր  և գրել պատումներ

ՓՈՐՁ
4.Քիմիական հատկությունները

Սովորական պայմաններում մոլեկուլային ջրածինը համեմատաբար քիչ ակտիվ է, անմիջականորեն միանում է միայն ֆտորին, իսկ քլորին ՝ լույսի ազդեցության տակ։ Տաքացնելիս այն փոխազդում է բազմաթիվ քիմիական տարրերի հետ։ Ջրածինը փոխազդում է և՛ պարզ և՛ բարդ նյութերի հետ։ 
5.Ջրածնի ֆիզիկական հատկությունները

Մինչև 18-րդ դարը հավանական է, որ բազմաթիվ հետազոտողներ են գործունեցել ջրածնի հետ ՝ առանց կռահելու, որ իրենց կողմից ստացված գազը, որն անվանում են «այրվող օդ», որևէ կապ ունի ջրի հետ։ Առաջինն այն պարզել է անգլիացի գիտնական Հենրի Քավենդիշը 1766թ.: Նա հետազոտել է «այրվող օդը» և համոզվել, որ այն օդ չէ, այլ ինչ-որ հատուկ գազ։ Քավենդիշը կշռել է այդ գազը և որոշել, որ այն օդից թելև է մոտ 15 անգամ։ Այրել է «այրվող օդը» թթվածնում, գտել թթվածնի և այդ գազի փոխազդող ծավալները և ցույց տվել, որ այրման հետևանքով ստացվում է ջուր։ Ջրածինն անգույն, անհոտ և անհամ գազ է։ Ջրածինն ամենաթեթև գազն է. հելիումից թեթև է երկու անգամ, իսկ օդից 14,5 անգամ։ Հեղուկանում է շատ ցածր ջերմաստիճանում ՝ -253 աստիճանում։
6.Ջրածնի կիրառումը

Ջրածինն ունի մեծ կիրառություն։ Արտադրվող ջրածնի 50%-ից ավելին ծախսվում է նավթի վերամշակման համար։ Արտադրվող ջրածնի 25%-ը օգտագործվում է ամոնիակի սինթեզում, որը քիմիական արդյունաբերության կարևորագույն նյութերից մեկն է։ Մեծ քանակներով ջրածին է ծախսվում քլորաջրածին սինթեզելու և աղաթթու ստանալու համար։ Ջրածնի և թթվածնի խառնուրդի այրումն օգտագործվում է հրթիռային շարժիչներում, տիեզերք թռչող սարքերում։ Օրինակ ՝ ամենահզոր հրթիռը «Էներգիան»-ն ծախսում է 2000 տ վառելանյութ, որի մեծ մասը հեղուկ ջրածին և թթվածին է։ Ջրածինը կիրառվում է նաև մետաղների եռակցման սարքերում։ Ջրածնաթթվածային բոցի ջերմաստիճանը հասնում է մինչև 3000 աստիճան, իսհ հատուկ այրիչներում բոցի ջերմաստիճանը կարող է բարձրանալ մինչև 4000 աստիճան։ 
7.Թթուներ,օրգանական և անօրգանական

Անօրգանական ՝ HCL, HNO3, Hbr

Օրգանական՝ կինեթթու, քացախաթթու, CH3 COOH
8. Գտնել  համացանցից  հետաքրքիր  ֆիլմ,թարգմանություն կամ փաստեր ջրածնի մասին մասին և տեղադրել բլոգներում,հղումները ուղարկել ինձ:

9.Պատկերացումներ կազմել և տարբերել ջրածին տարրը և ջրածին պարզ նյութը

10.Ծանոթանալ ջրածնի կիրառման որլորտների հետ

Ինքնաստուգում

1.Ո՞րշարքումեն  գրված  միայն  բարդ  նյութերի  բանաձևեր.

1)Al, HCl,  Cu, Na2SO4

3)H2O, N2, O3,  Ni, S8

2)AgBr, H2, CaCO3, P4

4)NaOH, CO2, NH3, CuSO4 — ճիշտ

2.Ո՞րշարքում  էգրված  ֆոսֆոր,  թթվածին,  ածխածին, երկաթ  և  ազոտ   քիմիական    տարրերի նշանները.

1)F, C, P, Si, Na

2)O, C, Li, K, Ba

3)P, O, C, Fe, N — ճիշտ

4)K, Na, P, Fe, C

3.Հաշվե՛ք երկաթի (III), ֆոսֆորի (V), օքսիդներում տարրերի զանգվածային բաժինները (%):

Fe2O3

4.Հաշվե՛ք Cl տարրի օքսիդացման աստիճանը HClO4 միացության մեջ:

+7

5.Ո՞ր նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածն է 44.

1) H2O,

2) CuO

3) CO2 — ճիշտ

4) H2S

6.Ո՞ր նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածն է 34.

1) H2O

2) CuO,

3) CO2,

4) H2S-ճիշտ

7.Առանձնացնել տրված նյութերը`KNO2 ,NOHNO3 ,   Mg ,KOH ,NaOHAl(OH)3,N2O5,O2,Ca3N2 ,Pb(NO3)2,Cu,NaNO3, KOH,H2SO4,SO3 ,K2SO3 ,CaSO3H2S ,CuS ,Na2SO4 ,PbSO4 CS2 ,BaSO4,աղյուսակում և անվանում`ՄետաղներՈչմետաղներՕքսիդԹթուՀիմքԱղ

8.Կազմել հետևյալ աղերի բանաձևերը`Լիթիումի կարբոնատՄագնեզիումի սուլֆիդՆատրիումի սուլֆատկալիումի սիլիկատմագնեզիումի քլորիդ

9.Հաշվել Fe2O3ի*հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը*զանգվածային հարաբերությունները *զանգվածայն բաժինները*նշել կապի տեսակը10.Որոշել օքսիդացման ասիճանը.Fe2O3 ,Fe ,KCl ,H3PO4

Նոյեմբեր 9-13

1.Ո՞րն է հինգերորդ «ավելորդ» տարրը` Be, Sr, Zn, Mg,( Ca ):

2.Քանի՞ քիմիական տարրից է կազմված հետևյալ նյութը ՝KMnO4

նշիր այդ նյութը կազմող քիմիական տարրերի անվանումները,հարաբերական ատոմային զանգվածները CA

կալիումի պերմանգանատ
Քիմիական բանաձևKMnO₄
Ֆիզիկական հատկություններ
Ագրեգատային վիճակպինդ (փխրուն բյուրեղներ)
Մոլային զանգված2,6E-25 կիլոգրամ[1] գ/մոլ
Խտություն2,703 գ/սմ³ գ/սմ³
Ջերմային հատկություններ
Կազմալուծման ջերմաստիճան240 °C
Մոլյար ջերմատարողություն119,2 Ջ/(մոլ•Կ) Ջ/(մոլ•Կ)
Գոյացան էնթալպիա−813,4 կՋ/մոլ կՋ/մոլ
Քիմիական հատկություններ
Լուծելիությունը ջրում6,38 (20 °C) գ/100 մլ
Դասակարգում
CAS համար7722-64-7
PubChem516875
EINECS համար231-760-3
SMILES[O-][Mn](=O)(=O)=O.[K+]
ЕС231-760-3
RTECSSD6475000
ChEBI22810

3.Լրացրե ́ք բաց թողնված քիմիական նշան­ները.

ա)Ar(Ar) = 40

{\mathrm  {{}_{{19}}^{{40}}K}}+e^{-}\rightarrow {\mathrm  {{}_{{18}}^{{40}}Ar}}+\nu _{e}+\gamma .

գ)Ar(Te) = 127

բ)Ar(He) = 4

4.Ընտրե՛ք ա) այն երեք նյութերը, որոնց մոլեկուլում
առկա են միայն իոնային կապեր, բ) այն երեք նյութերը, որոնց մոլեկուլում առկա են միայն կովալենտային բեւեռային կապեր.
միաց․ NaCl ,NH3 ,CsF ,HCI ,NO2 ,HF, K2O ,CaCl2 ,KBr

5.Հաշվել մոլեկուլներում տարրերի ատոմների օքսիդացման աստիճանները ZnS, NH3 , Na2O

6.Օքսիդացման աստիճանը կարող է լինել. ա) միայն բացասական
բ) միայն դրական
գ) եւ՛ բացասական, եւ՛ դրական
դ) բացասական, դրական եւ զրոյակն

Քիմիա

Առաջադրանքներ

1.Հայրիկը պատահաբար բենզինը լցրել է ջրի վրա: Օգնե՛ք հայրիկին բաժանել այդ խառնուրդը: ․․․Խնդիրը հնարավոր է լուծել բաժանիչ ձագարով։
2. Հետեւյալ երեւույթներից որո՞նք են ֆիզիկական (ընտրությունը հիմնավորե՛ք).
ա) սառույցի հալվելը գ) ջրի գոլորշիանալը
(բ) պղնձի սեւանալը տաքացնելիս դ) բաժակի կոտրվելը
3.Ստորեւ թվարկված նյութերից ո՞րը բնության մեջ պատրաստի չկա եւ ստացվում է բնական հումքի վերամշակումից.ա) նավթը գ) ջուրը բ) ոսկին դ) օղին
4.Ո՞ր եղանակը կընտրե՛ք աղաջրից մաքուր ջուր ստանալու համար. ա) թորումբ) բյուրեղացում գ) զտում
դ) գոլորշիացում 5. Գրե՛ք այն տարրերի հայերեն անվանումները եւ քիմիական նշանները, որոնք արտասանվում են՝ ցե, էն, էս, պէ, կուպրում, ֆեռում, արգենտում:6. Նեոնի ատոմի զանգվածը` m0(Ne) = 3,32*10–23 գ է : Հաշվե՛ք նեոն տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածը:7.Ինչպիսի՞ն են քիմիական տարրերի զանգվածային հարաբերությունները հետեւյալ բանաձեւերով արտահայտվող նյութերում.
ա) CaF2 բ) CH4 8. Հաշվե՛ք P2O5, Fe3O4 , նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները:9.Նատրիումի հիդրօքսիդի մոլեկուլի զանգվածը 6,6445*10-23 գ է: Որքա՞ն է այդ նյութի
հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը:10. Հաշվե՛ք հետեւյալ նյութերը կազմող տարրերի զանգվածային բաժինները (%)`ըստ հետեւյալ
բանաձեւերի. ա)Na2SO3, բ)CaC2,

11.Որոշել 12,25, 29 ,32 կարգաթվերով  տարրերի միջուկում նեյտրոնների  ,պրոտոնների , էլեկտրոնների թիվը,նշելով դրանց դիրքը պարբերական համակարգում: